Hướng dẫn cách trồng, chăm sóc cây hoa thiên lý đúng kỹ thuật

0

Bạn đang muốn trồng cây hoa thiên lý nhưng chưa biết cách trồng và chăm sóc thế nào? Hãy làm theo hướng dẫn cách trồng và chăm sóc cây hoa thiên lý dưới đây.

1. Hoa thiên lý là gì?

Cây hoa thiên lý là loại thực vật leo bằng dây không có tua cuốn, hoa mọc thành chùm ở nách lá, nở từ tháng 5 đến tháng 10. Cây hoa thiên lý ưa ẩm, không chịu được úng, nếu bị khô hạn cây sẽ phát triển cằn cỗi.

Hoa thiên lý

Hoa thiên lý

Tuy nhiên, kỹ thuật trồng và chăm sóc cây hoa thiên lý khá dễ, chỉ cần trồng 1 lần thì có thể thu hoạch được nhiều vụ trong nhiều năm liên tiếp. Tuy nhiên bạn phải chú ý đến chế độ chăm sóc tránh nắng gắt và ngập úng.

Cây hoa thiên lý được trồng ở nhiều nơi ở khắp thế giới như các nước châu Âu, Bắc và Nam Mỹ, Myanmar, Pakistan, Việt Nam. Tại Việt Nam, cây hoa thiên lý được trồng nhiều ở các tỉnh phía Bắc, nó còn có tên gọi tiếng Anh là “Tonkin creeper” – “cây leo Bắc Bộ “.

Cây hoa thiên lý là cây mọc leo giàn vừa tạo bóng râm che mát, có thể làm cảnh lại vừa cho hoa để chế biến món ăn rất ngon và dinh dưỡng.

Giàn hoa thiên lý

Làm giàn cho cây cũng là một trong những cách chăm sóc cây hoa thiên lý có điều kiện phát triển tốt

Trong các phần tiếp theo, chúng ta đến với các bước chuẩn bị cây giống, trồng và chăm sóc cây hoa thiên lý.

2. Công dụng và ý nghĩa của hoa thiên lý

Trong vô số những loài hoa làm nên nét độc đáo của ẩm thực Việt có lẽ duy nhất chỉ có hoa thiên lý là có nhiều chuyện để nói nhất.

Thành phần dinh dưỡng trong cây thiên lý

Theo nghiên cứu y học hiện đại, thành phần dinh dưỡng có trong cây thiên lý bao gồm: chất xơ 3%, chất đạm 2,8%, và gồm chất bột đường, các vitamin như C, B1, B2, PP và tiền vitamin A (caroten) cùng các khoáng chất cần cho cơ thể như calcium, phospho, sắt, đặc biệt là kẽm (Zn) có hàm lượng khá cao.

Một số món ăn ngon chế biến từ cây thiên lý

Canh thiên lý nấu thịt băm

Canh thiên lý nấu thịt băm

Nguyên liệu: Thịt, hành tím, hoa thiên lý, gia vị cần thiết.

Cách làm: Bạn phi thơm hành tím, cho thịt vào đảo săn. Cho nước vào đun sôi rồi cho hoa thiên lý vào, nêm thêm muối. Chỉ cần nước sôi lại lần nữa là bạn nhắc nồi xuống vì hoa thiên lý rất nhanh chín. Món canh này ngọt, thơm và giúp bạn dễ ngủ đấy.

Canh cua thiên lý

Canh cua thiên lý

Nguyên liệu: Cua đồng, hoa thiên lý, hành tím, ớt, muối, đường.

Cách làm: Cua đồng làm sạch, xay nhuyễn, cho vào 1 lít nước lược bỏ xác. Hoa thiên lý nhặt, rửa, vẩy ráo. Phi vàng hành tím, ớt băm nhuyễn với dầu, cho gạch cua vào xào trên lửa vừa một phút, nhấc xuống.

Nấu sôi nước cua trên lửa vừa, dùng vá lưới vớt thịt cua, cho vào trộn đều với gạch cua vừa xào. Sau khi đã múc hết thịt cua nổi trong xoong, cho hoa thiên lý, muối, đường vào nấu sôi trên lửa lớn hai phút, cho thịt cua vào đun sôi lại và nhấc xuống.

Canh thiên lý nấu ngao 

Canh thiên lý nấu ngao

Nguyên liệu: Ngao, ½ thìa nước mắm, hạt tiêu, hành khô băm nhỏ

Cách làm:

  • Ngao rửa sạch cát, cho vào nồi luộc với nước. Ngao mở vỏ, bạn lọc phần nước ngao trong để riêng. Phần thịt ngao nhặt riêng, rửa sạch, để ráo.
  • Ướp ngao với ½ thìa nước mắm, hạt tiêu, hành khô băm nhỏ 30 phút.
  • Phi thơm hành khô băm nhỏ với dầu ăn.
  • Cho thịt ngao vào xào cho săn lại, múc ra để riêng.
  • Rửa sạch hoa thiên lý rồi để ráo. Đ
  • ổ phần nước ngao vào nồi vừa xào ngao, đun cho sôi.
  • Sau đó cho hoa thiên lý và ngao xào vào, nêm nếm gia vị cho vừa miệng rồi bắc ra.

Ngoài công dụng trên hoa thiên lý còn có công dụng chữa bệnh rất tốt. Theo Đông y, thiên lý có vị ngọt tính bình, giải nhiệt, chống rôm sảy, là một vị thuốc an thần, làm ngủ ngon giấc, giảm tiểu đêm, đỡ mệt mỏi, đau lưng, có tính chống viêm, thúc đẩy chóng lên da non, được sử dụng trị liệu chữa lòi dom, đinh nhọt, trị giun kim…

Một số bài thuốc thông dụng với hoa thiên lý

Chữa tiểu buốt: Lấy rễ cây thiên lý từ 10 – 20g, sắc lấy nước uống 2 – 3 lần trong ngày. Uống trong 5 ngày.

Chữa đinh nhọt: Lấy lá cây thiên lý 30 – 50g, giã nhỏ đắp vào chỗ mụn nhọt, ngày thay 1 lần, vài ba ngày sẽ khỏi.

Trị giun kim: Lấy lá thiên lý non nấu canh cho trẻ ăn liền từ 7 – 10 ngày sẽ hiệu quả. Hoặc có thể dùng bài thuốc sau: Hoa thiên lý 30g, rau sam 20g, lá đinh lăng 25g. Ba thứ rửa sạch, sao khô, sắc lấy nước uống trong ngày, mỗi ngày chia làm 3 lần, uống liên tiếp trong 3 ngày.

Chữa mất ngủ: Hoa thiên lý 30g, hoa nhài 10g, tâm sen 15g. Ba thứ sắc chung lấy nước uống trong ngày. Dùng liên tục trong một tuần.

Phòng rôm sảy ngày hè: Hằng ngày nấu canh hoa thiên lý ăn. Với trẻ có thể xay lá và hoa thiên lý ra nấu lẫn với bột khi cho trẻ ăn dặm.

Giảm đau mình mẩy, nhức xương cốt: Hàng ngày lấy hoa thiên lý xào với thịt bò ăn sẽ có tác dụng.

3. Chuẩn bị cây giống

Trồng cây hoa thiên lý, bạn có thể trồng bằng dây thiên lý theo phương pháp giâm cành. Có 2 cách chọn giống cây như sau:

  • Bạn chọn mua ở vựa cây giống những dây thiên lý được ươm sẵn.
  • Chọn những nhánh dây thiên lý hơi già, thân to có màu xám dài khoảng 20 – 30cm để thuận tiện cho việc ươm cành.

Thời điểm tốt để thực hiện ươm giống cây hoa thiên lý là mùa xuân.

4. Trồng cây hoa thiên lý

Bước 1: Trước khi tiến hành trồng khoảng 10 ngày thì phải làm đất kỹ, cày xới đất tơi xốp và bón lót phân chuồng ủ mục, vôi và hỗn các loại phân NPK và lân để tăng cường dưỡng chất cho đất trồng.

Bước 2: Đặt bầu cây xuống hố đất rồi lấp đất lên vun cho chặt gốc, bổ sung rơm rạ, mùn mục, tro trấu phủ quanh gốc cây mới trồng. Sau đó tưới nước cho cây.

Bước 3: Dùng những cọc tre hay gỗ có chiều cao từ 1 – 1,5m cắm sát gần thân cây thiên lý rồi buộc dây vào cọc để giúp dây thiên lý có điểm tựa trong thời gian đầu.

5. Làm giàn cây hoa thiên lý

Khác với giàn cây hoa hồng leo thì cần cột chống phải thật chắc chắn, với cây hoa thiên lý nên làm giàn cao khoảng 2m, nhiều nắng sẽ cho hoa nhiều. Thời điểm cây đang nhỏ cần có dây nylon đỡ cho cây leo lên giàn.

Dây đỡ làm căng và thẳng đứng càng tốt vì thiên lý phát triển tốt khi có độ cao thích hợp.

Làm giàn cho cây cũng là một trong những cách chăm sóc cây hoa thiên lý có điều kiện phát triển tốt.

Tiện đây nếu bạn muốn có rau sạch dành cho gia đình, thử tham khảo mô hình trồng rau thủy canh sạch tại nhà nhé.

6. Cách chăm sóc cây hoa thiên lý

Để cây hoa thiên lý mới trồng phát triển tốt, bạn nên chú ý chăm sóc như sau:

  • Sau khi trồng cây bạn cần tưới nước mỗi ngày 2 lần và che phủ tạo bóng râm trong 1 tuần đầu để dây hoa thiên lý hồi sức.
  • Cây hoa phải luôn được đảm bảo đủ ẩm, khi úng cần phải tiêu nước ngay. Khi cây leo cao được 2m, người trồng cần tiến hành bón thúc bằng nước giải pha loãng 1/20 (1 lít nước giải pha với 20 lít nước1) tưới cách gốc 60 cm.
  • Khi cây nằm trên giàn 30 – 50cm, bạn mới cho cây phát triển nhánh, chủ động dẫn nhánh toả kín giàn, tránh để các nhánh quấn vào nhau. Hoa ra trong khoảng từ tháng 5 tới tháng 10, kết quả trong khoảng tháng 10-12.

7. Các bệnh thường gặp ở cây hoa thiên lý

Cây trồng thì không thể tránh khỏi mắc phải một số bệnh. Nếu biết cách phòng tránh và chữa trị thì sẽ ngăn được những hậu quả không mong muốn. Cách phòng tránh và chữa trị một số loại bệnh của cây thiên lý như sau:

  • Trồng hoa thiên lý cần chú ý đến một số loại sâu bệnh gây hại như rầy rệp và bọ trĩ, đặc biệt là vào thời tiết nắng nóng. Để phòng trị bệnh hại này thì cần phải chú ý lượng nước tưới cho cây đầy đủ, tránh để cây bị thiếu nước.
  • Nếu phát hiện rầy rệp, rầy mềm, rệp sáp hay bọ trĩ gây hại thì cần phải bắt giết ngay, hoặc nếu mật độ nặng thì có thể sử dụng thuốc Supracide để phun.
  • Một số loại nấm bệnh cũng thường gây hại cho cây thiên lý khiến cây bị thối gốc, thối rễ, hoa bị teo khiến năng suất và chất lượng giảm đáng kể, đặc biệt là vào mùa mưa. Để khắc phục bệnh hại này thì cần phải chú ý kỹ ở khâu làm đất, vun gốc, chú ý nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng, thường xuyên cắt tỉa bớt các lá già và cành để giàn hoa thiên lý thông thoáng.
  • Nếu mật độ bệnh hại nặng thì có thể luân phiên sử dụng các loại thuốc trừ nấm như Aliettel, Benlat C, Ridomil,… để phun trên mặt lá và tưới vào gốc bị bệnh.

Như vậy, nếu bạn thực hiện theo hướng dẫn cách trồng và chăm sóc cây hoa ở trên, chắc chắn bạn sẽ sở hữu một giàn hoa thiên lý như mong muốn. Chúc các bạn thành công!

Có thể bạn sẽ quan tâm

Share.

Comments are closed.