Hướng dẫn cách trồng 4 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

0
Chỉnh sửa gần nhất

Loài lan có 4 nhóm: Lan đất, lan hài, lan gấm và lan kiếm. Biết được sự tương quan giữa rễ với giá thể và cách trồng cây lan để chúng ta trồng chúng cho phù hợp với từng nhóm.

Địa lan là những loài lan mọc trên đất, có rễ ăn vào trong đất hoặc len lỏi giữa các kỹ đá. Thân cây có thể nổi trên mặt đất (bán địa lan) hay ngập trong đất (địa lan thật).

1. Các loại địa lan phổ biến ở Việt Nam

Nhóm lan Gấm

Nhóm này được trồng làm cảnh chủ yếu vì có lá màu sắc đẹp. Những loài này mọc trên núi đá hoặc núi đất, thân ngầm nổi, rễ ăn vào lớp thảm mục của rừng. Phần lớn các loài lan Gấm nói riêng và Địa lan nói chung ra hoa vào mùa đông hay đầu xuân.

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Lan lá Gấm (Ludisia dicolor)

Loài này tương đối khó trồng. Cây ưa bóng râm, 30-50% ánh sáng. Tưới nước thường xuyên nhưng tránh đọng nước vào thân lá. Dùng chậu nông, lót than, trên rải rêu, xơ dừa, pha thêm một ít đất với than bùn.

Chỉ đặt thân lên mặt chậu rồi dùng rêu, lá khô phủ thân, không được chôn vì dễ làm thối thân. Cây có hoa tháng 2-3, bền 20-40 ngày, thơm. Loài được trồng làm cảnh do có vân màu sắc đẹp, thích hợp để bàn, trang trí nội thất tốt vì có khả năng chịu bóng và có kích thước nhỏ.

Loài đáng chú ý khác: Các loài trong chi Kim tuyến (Anoectochilus), Gấm đất (Goodyera) có cấu trúc thân và lá tương tự như Lan lá Gấm cũng là những loài có tiềm năng trang trí nội thất cao.

Tuy nhiên, những loài này nhạy cảm với nước đọng, không chịu được nhiệt độ cao trong mùa hè ở Hà Nội. Loài thích hợp trang trí bên cửa sổ trong các phòng có điều hòa nhiệt độ.

Nhóm Lan đất

Đây là những loài Lan mọc trong các bãi cỏ ven rừng, cạnh ruộng. Cây phát triển trên đất có nhiều khoáng sét, tầng đất này. Do vậy những loài này thường dễ trồng, thích hợp trồng trong chậu như những cây cảnh thông thường. Đất trồng có thể là đất vườn, bổ sung một ít mùn bằng than bùn hay giá thể hữu cơ khác.

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Lan Hạc đính nâu (Phaius takervilleae)

Loài lan này dễ trồng, ưa bóng râm. Tưới nước thường xuyên nhưng tránh đọng nước. Đất trồng cần thoáng, xốp, hoặc trộn rêu, dớn mục. Bón phân hữu cơ nhiều có tác dụng tốt. Hoa thơm nở tháng 2-3, vào dịp 8/3, bền 20-30 ngày.

Cùng chi Hạc đính còn có một số loài khác có hoa vàng, trắng hay hồng. Tuy nhiên ít thấy những loài này có bán ở Hà Nội.

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Lan Chu đinh tím (Spathoglottis plicata)

Chu đinh tím là loài cây Lan rất dễ trồng, ưa sáng. Cây có thể trồng trong chậu cảnh hay trồng ven tường thành hàng hoa. Hoa nở hầu như quanh năm, không có mùa xác định. Hoa bền và thơm. Khi chăm sóc, cần tưới thường xuyên nhưng tránh để đọng nước. Dùng đất vườn thoáng, xốp trộn với một phần giá thể hữu cơ. Bón phân hữu cơ có nhiều tác dụng tốt cho cây và hoa.

Cùng chi lan Chu đinh có thể gặp một số loài khác có hoa vàng hay trắng, nhưng ít thấy có tại Hà Nội.

Một số loài lan Hài

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Lan Hài hồng (Paphiopedilum Delenatii)

Loài lan này có mặt ở Nha Trang (Khánh Hòa) và giữa Ninh Thuận – Khánh Hòa tại độ cao khoảng 800 – 1300m. Dễ trồng, hoa có màu trắng pha hồng, đặc biệt cánh môi thường có màu hồng. Mọc trên đất.

Cụm hoa thường mang 1-2 hoa, kích thước hoa 9x7cm, hoa thường nở vào mùa đông, độ bền hoa 20-40 ngày, có hương thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 13-35độC. Giá thể thích hợp là mùn, dớn hoặc xơ dừa.

Lan Hài liên (Paphiopedilum tranlienianum)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Loài này có mặt ở Thái Nguyên với độ cao trung bình từ 500-800m, dễ trồng, hoa có màu nâu với đài trên màu trắng, mọc trên đất đôi khi trên đá. Cây có các loại lá dạng dải, hơi mềm, mặt trên màu xanh đậm với mép lá màu xanh hay màu trắng, mặt dưới xanh nhạt.

Cụm hoa mang 1 hoa, kích thước hoa 6x7cm, hoa thường nở vào mùa đông, độ bền hoa > 45 ngày, hơi có hương thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 5-350C. Giá thể thích hợp là dớn và xơ dừa và nên bổ sung đá vôi.

Lan Hài Heri (Paphiopedilum henryanum)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Loài này có mặt ở Hà Giang với độ cao trung bình từ 1000 – 1200m. Dễ trồng, hoa có màu đỏ sen, cánh trắng màu nâu đỏ pha xanh và đài trên mang màu xanh vàng với các chấm to màu nâu đỏ, mọc trên đất. Cây có lá hơi dựng, cứng và hơi dày, dạng vàng, mặt trên xanh đậm với mép lá vàng hay trắng vàng, mặt dưới màu xanh nhạt với các chấm nhỏ dày đặc màu nâu đỏ ở gốc lá.

Cụm hoa thường mang 1 hoa, kích thước hoa 8x7cm, hoa thường nở vào mùa thu-đông, độ bền hoa 20-40 ngày, không có hương thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 5-350C. Cây ưa độ thông thoáng, giá thể thích hợp là dớn và xơ dừa.

Lan Hài Hecman (Paphiopedilum herrmannii)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Loài này có mặt ở Cao Bằng với độ trung bình từ 800 – 1200m. hoa có màu nâu đỏ ở cánh tràng, đỏ ở môi và đài màu nâu đỏ với viền màu xanh nhạt. Sống trên đất, cây có lá dạng dài và nhỏ và hơi cứng, mặt trên có màu xanh bóng với mép lá màu xanh nhạt, cụm hoa mang 1 hoa, kích thước hoa 8x7cm, hoa thường nở vào mùa đông xuân, độ bền hoa 20-44 ngày, không có hương thơm.

Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ 10-40%, nhiệt độ 8-350C, cây ưa độ ẩm và thoáng, giá thể thích hợp là dớn và xơ dừa.

Phân bố: Đây là một loài lai tự nhiên giữa Paph. Barbigerum x Hirsutissimum var esquirolei phân bố ở khu vực biên giới Việt Nam – Trung Quốc.

Loài lan hài Việt (Paphiopedilum vietnamense)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Loài này hiện diện ở Thái Nguyên với độ cao trung bình 1000m, dễ trồng, hoa có màu hồng pha trắng đến đỏ tím, mọc trên đất hay bám trên đá. Cây có lá to, bóng, dạng soắn và dai, mặt trên bóng xanh với các vân đậm nhạt, mặt dưới có nhiều chấm nâu đỏ dày đặc đến đồng màu nâu đỏ.

Cụm hoa mang một hoa, ít khi có hai hoa, kích thước hoa 9x12cm, hoa thường nở vào mùa đông xuân, độ bền hoa 20-44 ngày, ít thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 8-350C, giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa hoặc mùn và nên bổ sung đá vôi.

Loài lan hài hằng (Paphiopedilum hangianum)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Hiện diện ở Tuyên Quang, Bắc Cạn với độ cao trung bình 800 – 1000m. Hoa có màu vàng đến vàng nhạt hay vàng xanh, mọc trên đất hay bám tren đá. Cây có lá thuôn dài, to và cứng, mặt trên có màu xanh đậm, mặt dưới có màu xanh nhạt.

Cụm hoa mang 1 hoa, hiếm khi có hai hoa, kích thước hoa 9x12cm, hoa thường nở vào mùa đông xuân, độ bền hoa 20-44 ngày, ít thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 8-350C, giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa hoặc mùn và nên bổ sung đá vôi.

Loài lan hài vàng chấm tím (nâu) (Paphiopedilum concolor)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Loài này có mặt ở Ninh Bình, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Thái Nguyên, Bắc Cạn, Bắc Giang với độ cao trung bình từ 100 – 1000m, dễ trồng, hoa thường có màu trắng đến vàng nhạt, trên cánh có nhiều chấm nhỏ màu nâu đỏ, mọc trên đất.

Cụm hoa thường mang 1-3 hoa, kích thước hoa 6x6cm, hoa thường nở vào mùa xuân hè, độ bền hoa 20-44 ngày, ít thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 10-350C. Giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa.

Loài lan hài Helen (Paphiopedilum helenae)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Loài này có mặt ở Cao Bằng tại độ cao 800-1000m, hoa có màu vàng nhạt, đài trên màu vàng với mép màu trắng, mọc bám trên đá. Cây nhỏ với các lá cứng, hơi dày và hẹp dài, mặt trên có màu xanh đậm với mép lá có màu vàng nhạt hay trắng xanh, mặt dưới xanh nhạt với gốc lá có các chấm nhỏ màu nâu đỏ.

Cụm hoa mang một hoa, kích thước hoa 6x7cm, hoa thường nở vào mùa thu đông, độ bền hoa 20-44 ngày, không thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che 10-40%, nhiệt độ 10-350C. Giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa và nên bổ sung đá vôi.

Loài lan hài tía (Paphiopedilum purpuratum)

Hướng dẫn cách trồng 3 loại hoa phong lan phổ biến hiện nay

Loài này hiện diện ở Lâm Đồng, Tuyên Quang tại độ cao trung bình 700m, rất dễ trồng, hoa có màu nâu đỏ đến đỏ tím với đài trên màu trắng có sọc nâu tím pha xanh, mọc trên đất. Cây có lá dạng xoan, mặt trên có màu xanh với các vân đậm nhạt, mặt dưới có màu xanh nhạt đến chấm xanh.

Cụm hoa mang 1 hoa lớn, kích thước hoa 8×6,5cm, hoa thường nở vào mùa đông xuân, độ bền hoa >45 ngày, không thơm. Cây ưa ẩm và thoáng, ánh sáng tán xạ che sáng 10-40%, nhiệt độ 5-350C, giá thể thích hợp là dớn, xơ dừa.

Chi lan Kiếm

Cây có bộ lá xanh, bóng, đẹp, hoa nở vào dịp tết Nguyên Đán, đặc biệt có hương thơm rất hấp dẫn như loài Mạc Đại Hoàng Biên – Cymbidium sp. Cây mọc nhiều ở vùng núi phía Bắc giáp Trung Quốc, vùng Hòa Bình, Lai Châu, Sơn La.

Một số loài địa lan cũng thuộc chi lan Kiếm nhưng nở hoa vào cuối tháng 9 đến tháng 11 dương lịch. Cây có bộ lá đẹp, cứng, hoa thơm, đặc biệt là những ngày có gió heo may mùi thơm lại càng hấp dẫn. Đại diện cho loại này là Trần mộng – Cymbidium sp, Đông Lan – Cymdibium sp. Cây phân bố rộng ở các vùng núi đá vôi thuộc các tỉnh phía Bắc.

Một số loài đáng chú ý khác:

Lan sậy (Arudina graminifolia) có thân mảnh, lá dạng cỏ. cụm hoa mọc từ đỉnh, nhiều hoa nhưng hoa nở dần. Hoa lớn, màu hồng họng tía với đốm vàng, nở không có mùa xác định. Loài có rải rác ở các bãi ven núi từ Bắc vào Nam. Thỉnh thoảng có bán ở Hà Nội nhưng ít người trồng.

2. Cách trồng 4 loại địa lan phổ biến hiện nay

Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ trồng

Một chậu đựng lý tưởng là điều kiện đầu tiên để trồng được một chậu lan đẹp. Chậu trồng có thể chọn chậu gốm, sành hoặc sứ. Nên chọn chậu phù hợp với kích cỡ và hình dáng của cây và không được kìm hãm sự phát triển của cây. Lan lá ngắn thì chọn chậu dáng thấp, khóm lan nhiều thân thì chọn chậu có đường kính to để cân bằng.

Lan ưa sạch sẽ nên chậu mua về bạn cần xử lý. Rửa sạch, phơi khô để loại bỏ tạp chất và mầm bệnh gây hại cho cây. Có thể lót dưới một lớp sỏi nhỏ để rễ cây không mọc lan ra ngoài chậu.

Ánh sáng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức sống của cây và chất lượng lá. Thiếu ánh sáng cây còi cọc kém phát triển nhưng nếu ánh sáng chiếu quá mạnh sẽ làm thay đổi sắc tố của lá cây. Nhiệt độ lý tưởng cho địa lan phát triển là 20-30 độ C.

Bước 2: Chọn đất trồng

Để đáp ứng tốt sự phát triển của địa lan, đất trồng phải là một hỗn hợp của vỏ thông, than củi và sỏi thô nhỏ với tỷ lệ đồng đều nhau. Giá thể này có đặc tính sinh học lý tưởng để lan lớn nhanh và ra hoa đẹp

Có thể sử dụng dương xỉ hoặc rêu để giữ ẩm cho lan trong suốt quá trình sinh trưởng.

Bước 3: Chọn điều kiện ánh sáng

Mức độ chiếu sáng rất quan trọng đối với sự phát triển của địa lan. Lan ưa sáng nhưng không phải cứ chiếu sáng nhiều là được. Nhiều ánh sáng quá mức sẽ làm hư hại lá cây và thay đổi màu sắc của cây.

Do vậy, trong suốt những tháng mùa hè, nếu trồng cây ở nơi có ánh nắng, cần che bớt để tránh ánh sáng chiếu trực tiếp, liên tục trong thời gian dài.

Bước 4: Tiến hành trồng cây

Nếu là cây ở một chậu cũ (thay chậu)

  • Khóm cây nhiều hơn 5 thân thì tách thành nhiều khóm nhỏ, mỗi khóm có ít nhất 2 thân, cắt bỏ dễ thối, lá hỏng. Khi tách có thể dùng tay hay dao sắc, ngay sau khi tách thì sát trùng và làm khô vết tách bằng cách dùng que sắt khoảng 2 li đã nung nóng trà sát vào vết tách cho tới khi vết tách khô.
  • Sau đó dùng sơn bôi vào vết tách (việc làm này rất quan trọng nó tránh nhiễm bệnh cho cây, cây không bị thối do nước tưới sau này), rồi sau đó để lan vào chỗ mát chờ cho khô sơn.

Nếu là cây vừa mới mua hay xin nơi khác

  • Khóm cây vẫn là nguyên chậu thì làm như trên, nếu tách chỉ 1 hoặc 2 thân từ khóm thì ngay lập tức phải sát trùng và làm khô vết tách như trên
  • Dùng vòi nước sạch để rửa sạch các khóm lan sau đó xếp lần lượt vào rổ, nên đánh dấu từng loại lan tránh nhầm (trong khi thao tác không làm hỏng rễ non).
  • Xếp các khóm lan vào trong chậu cho cân đối nên xoay các thân già vào tâm chậu còn các thân non hướng ra miệng chậu, như vậy bụi lan sẽ ở giữa chậu các cây con sẽ phát triển ra ngoài mép chậu.
  • Sau đó Dùng một tay để giữ bụi lan (có thể dùng que tre và dây buộc để định vị các khóm lan), tay kia cho chất trồng vào chậu. Cho tới khi đất trồng chính phủ kín 1/3 thân cây lan (trong quá trình cho chất trồng vào chậu thỉnh thoảng dùng 2 tay vỗ nhẹ vào thân chậu).
  • Dùng rêu nước hay vụn xỉ than để phủ lên bề mặt chậu 1 lớp mỏng sao cho thân cây lan vẫn phải hở 1 phần trên lớp phủ. Dùng nước tưới đẫm toàn bộ chất trồng nều trồng bằng bùn ao và dùng bình xịt để xịt rửa toàn bộ lá của lan. Nếu trồng bằng xỉ + cát thì chỉ dùng bình xịt để xịt rửa toàn bộ lá của lan. Xếp các chậu địa lan vừa mới trồng vào nơi râm mát.

3. Kỹ thuật Bón phân Cho Cây Hoa Địa Lan

Phân bón là tập hợp các chất như :đạm (N),lân(P), kali(K), canxi (Ca), magiê(Mg)…chúng tồn tại ở 2 thể vô cơ (các loại phân chế biến sẵn cho lan) và hữu cơ (nước tiểu, nước ngâm :ốc,xương,đỗ tương…ít nhất 1 năm).

Địa lan ưa phân hữu cơ hơn. Nếu “chất trồng chính” bản thân đã có đủ các dưỡng chất để cây lan phát triển thì chúng ta cũng không cần bón phân làm gì.

Các cụ ngày xưa thường hay dùng đất bùn ao phơi khô để trồng địa lan, 2 năm không cần bón mà cây vẫn sinh trưởng tốt, đất bùn ao tốt là loại mà có nhiều mùn của lá cây, cũng chỉ nên chọn loại bùn ao đất thịt hay đất sét (ít bị sói mòn).

Ngược lại nều chất trồng không có đủ dinh dưỡng cho cây thì chúng ta phải bón thêm phân, địa lan không cần nhiều phân do vậy chúng ta không nên bón quá nhiều, quá đặc, chỉ cần bón tuần 1 lần và “thật loãng” với phân hữu cơ 1/10 hay 1/20.

4. Phòng Trừ Sâu Bệnh Cho Cây Hoa Địa Lan:

Địa lan là một loại hoa ít mắc bệnh hơn so với các loại hoa khác. Tuy nhiên, nếu lơ là trong việc chăm sóc cây ở các giai đoạn phát triển khác nhau, cây sẽ xuất hiện một số bệnh như đốm nâu, bệnh thán thư, thối rễ, cháy nắng,… đặc biệt ở giai đoạn cây ra mầm hoa, chúng ta cần đặc biệt chú ý, đồng thời cần có những biện pháp phòng trừ sâu bệnh cho cây bằng cách sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Khi sử dụng các loại thuốc này, cần lưu ý một số điều như thời điểm phun thuốc vào buổi sáng, hoặc buổi chiều khi nhiệt độ còn thấp, nồng độ dung dịch thuốc cần pha theo hướng dẫn ở bao bì. Phun thuốc phải toàn diện, đều, bao gồm mặt lá, lưng lá, mép chậu. Bề mặt đất giá đựng chậu đều phải phun, không sử dụng một loại thuốc lâu dài. Chúng ta cần xen kẽ các loại với nhau.

Xem thêm: Cách nhận biết tình trạng bệnh của phong hoa lan qua lá.

                    Phòng ngừa hiện tượng cháy rể của phong lan

Hy vọng những thông tin trong bài viết này đã mang đến cho bạn nhiều thông tin bổ ích và chúc bạn trồng thành công hoa địa lan đẹp.

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng