Khám phá ý nghĩa của loài hoa mù u trắng muốt ngọt ngào

0
Chỉnh sửa gần nhất

Đóa mù u trắng muốt tinh khôi gắn liền với tuổi thơ của biết bao người. Thế nhưng không phải ai cũng biết về nguồn gốc, ý nghĩa, công dụng của loài hoa nhỏ bé này.

1. Nguồn gốc và đặc điểm của cây hoa mù u

Nguồn gốc:

Tên khoa học của mù u: Calophyllum inophyllum là một cây xanh thuộc họ Cồng (Calophyllaceae). 

Nguồn gốc và đặc điểm của cây hoa mù u

Phân bố:

Ngày nay mù u được trồng khắp các vùng nhiệt đới trên thế giới, bao gồm ở nhiều đảo trên Thái Bình Dương. Ở một số nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Lào, Campuchia… cũng có loài cây này.

Tại Việt Nam, cây mù u mọc hoang và được trồng tại rất nhiều tỉnh miền Bắc, Nam nước ta: Quảng Ninh, Kiến An, từ Quảng Bình đến Phan Thiết, Vĩnh Long, Mỹ Tho, Gia Định, Sông Bé, Bà Rịa…

Đặc điểm:

Mù u là một cây cao chừng 10-15m dáng đẹp, lá mọc đối, mỏng, thon dài, phía cuống hơi thắt lại, đầu lá hơi tù, phiến lá dài 10-17cm, rộng 5-8cm, gân rất nhỏ, nhiều, chạy song song và nổi rõ cả hai mặt lá. Mù u có khả năng chịu được nhiều loại đất khác nhau như đất cát ven biển, đất sét hay đất bạc màu.

Hoa cây mù u trắng

Hoa cây mù u trắng

Hoa khá to, thơm, màu trắng, mọc thành chùm xim ở kẽ lá hay đầu cành. Từ xa, người ta phân biệt được cây mù u với cây khác là nhờ màu trắng đặc biệt của hoa. Hoa mù u nở quanh năm nhưng thường  vào hai mùa riêng biệt cuối mùa Xuân và cuối mùa Thu.

Quả cây mù u trắng

Quả cây mù u trắng

Quả hạch, hình cầu, đường kính chừng 2,5cm khi chín có màu vàng nhạt, vỏ quả giữa mỏng, vỏ quả trong dày, cứng. Hạt có lá mầm chứa rất nhiều dầu. Mùa hoa: tháng 2- 6; mùa quả chín 10-11-12.

Thành phần hóa học: Nhân hạt chứa 50,2-73% dầu; vỏ hạt chứa (-+) leucocyanidin, vỏ cây chứa 11,9% tanin, acid hữu cơ, saponin triterpen, phytosterol, tinh dầu, coumarin. Mủ của quả có một phần không tan trong cồn gồm các glycerid, và phần tan trong cồn chứa tinh dầu, nhựa và các lacton phức hợp (dẫn xuất coumarin): calophyllolid, mophyllolid, acid calophyllic. Chất calophyllolid có tính chất chống đông máu như các coumarin khác. Lá chứa saponin và acid hydrocyanic.

2. Những công dụng của cây mù u

Cây mù u được dùng lấy gỗ vì có gỗ cứng và chắc, được dùng trong xây dựng và làm thuyền. Gỗ cây  thường dùng để đóng bàn, giường, chõng, tủ… rất bền vì không bị mối mọt. Ngoài ra, gỗ mù u còn được dùng làm thớt, chày giã gạo, làm khuôn ép bún.

Dầu từ hạt mù u đặc, có màu xanh lá cây đậm được các hãng mỹ phẩm dùng trong các chế phẩm chăm sóc da và tóc.

Hạt  mù u được phơi khô rồi ép dầu. Bình quân khoảng 11,7 kg dầu/mỗi cây.

Dầu hạt Mù U nấu thành cao (thuốc dán) trị sài ăn (chốc lở), bỏng, các bệnh ngoài da trên da đầu rất công hiệu.  Nó cũng được dùng để điều chế thuốc trị bệnh phong.

Một số bài thuốc dân gian chữa bệnh từ cây mù u:

  • Ðau dạ dày: Bột vỏ Mù u 20g, bột Cam thảo nam 14g, bột Quế 1g, tá dược vừa đủ làm thành 100 viên, ngày uống 2 lần, mỗi lần 4 viên.
  • Mụn nhọt, lở, ghẻ: Hạt Mù u giã nhỏ, thêm vôi, đun sôi để nguội làm thuốc bôi. Hoặc dầu Mù u trộn với vôi, chưng nóng lên để bôi.
  • Giải độc: Hoà nhựa vào nước, uống nhiều lần thì mửa ra. Nếu không có nhựa thì dùng 120g gỗ chẻ nhỏ sắc uống nhiều lần.
  • Cam tẩu mã, viêm răng thối loét: Nhựa Mù u trộn với bột Hoàng đơn bôi liên tục vào chân răng.
  • Răng chảy máu hay lợi răng tụt xuống, chân răng lộ ra: Rễ Mù u và rễ Câu kỷ (Rau khởi) liều lượng bằng nhau, sắc nước ngậm nhiều lần.
  • Phong thấp đau xương và thận hư đau lưng hoặc bị thương đau nhức: Rễ mù u 40g sắc uống.

4. Ý nghĩa của hoa mù u trong trao tặng

Thời hiện đại, Mù U không chỉ xuất hiện trên các nẻo đường quê, trong các sân trường, mà còn được nâng niu làm quà tặng. Nếu Hoa Hồng, Hướng Dương, Hoa Baby, Hoa Đồng Tiền… đều có ý nghĩa khi trao tặng, thì Hoa Mù U cũng có những ý nghĩa đặc trưng. Những ý nghĩa đó làm hài lòng người trao, và làm thổn thức người được trao:

“Hoa Mù U vẫn nở

Ve gọi sầu giữa trưa.

Đường nội thành vắng vẻ

Bóng người còn lưa thưa.

Em đi từ dạo ấy

Huế buồn nhiều hơn xưa.”

Thứ nhất, loài hoa là biểu tượng cho mối tình thời trẻ tươi đẹp. Nếu có ai đó trao tặng Mù U cho bạn, thì có nghĩa bạn là mối tình thời xưa của họ, hoặc họ bày tỏ tình cảm thầm thương trộm nhớ với bạn. 

Thứ hai, hoa gợi lại những kỉ niệm thời còn rong chơi bên lũy tre làng. Những kỉ niệm tuổi thơ tuy ngây dại, khốn khó nhưng hạnh phúc êm đềm. Những kỉ niệm đó sẽ là nền tảng vững chắc để mỗi con người bay xa bay cao trên đường đời.

Thứ ba, hoa mang ý nghĩa vẹn tròn lứa đôi. Đúng vậy, Hoa Mù U tròn vo được kết thành đôi bông tai trắng muốt ngày cưới. Người mẹ sẽ trao cho con gái với mong muốn con được hạnh phúc vẹn tròn. Ý nghĩa thiêng liêng đó vẫn được tồn tại tới ngày nay.

Xem thêm: 

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng